เครื่องปั่นไฟ Inverter VS เครื่องปั่นไฟ Generator

ไฟฟ้า คือปัจจัยสำคัญที่จำเป็นอย่างยิ่งต่อชีวิตมนุษย์ยุคปัจจุบัน เป็นส่วนสำคัญของทุกภาคส่วน ตั้งแต่บ้าน ธุรกิจ ไปจนถึงระบบสาธารณูปการอย่างโรงเรียนและโรงพยาบาล อย่างไรก็ตาม ถึงแม้การเดินกระแสไฟฟ้าในปัจจุบันจะพัฒนาไปมาก แต่ก็ยังมีเหตุไม่คาดฝันที่ทำให้ไฟฟ้าดับได้เสมอ รวมถึงอีกหลายพื้นที่ที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง ดังนั้น เพื่อแก้ปัญหานี้  ‘เครื่องปั่นไฟ’ หรือ ‘ เครื่องกำเนิดไฟฟ้า’ จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญ โดยมีทั้งประเภทเครื่องปั่นไฟ Inverter และ Generator 

ถึงแม้ว่าอุปกรณ์ทั้งสองประเภทนี้จะใช้ในการผลิตกระแสไฟฟ้าเหมือนกัน แต่ก็มีความแตกต่างอยู่หลายประการ ในบทความนี้ เราจะสำรวจความแตกต่างดังกล่าว อธิบายให้เข้าใจฉบับง่าย พร้อมตอบคำถามว่าเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบไหนตอบโจทย์การใช้งานต่อความต้องการที่สุด ติดตามได้เลย

 

เครื่องปั่นไฟ Inverter คืออะไร?

เครื่องปั่นไฟ Inverter คืออุปกรณ์ที่ใช้แปลงไฟฟ้ากระแสตรง (DC) เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) โดยทั่วไปจะใช้ในรูปแบบงานที่ต้องการไฟ AC แต่กระแสไฟที่มีเป็น DC เช่น ในระบบพลังงานแสงอาทิตย์ หรือในยานพาหนะที่มีแบตเตอรี่ DC 

เครื่องปั่นไฟ Inverter มีหลายประเภท ได้แก่ คลื่นไซน์บริสุทธิ์ คลื่นไซน์ดัดแปลง และคลื่นสแควร์ แน่นอนว่าข้อดีของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าประเภทนี้มีหลายประการ เช่น ประสิทธิภาพสูง ก่อให้เกิดเสียงรบกวนต่ำ แต่ก็มีข้อจำกัดบางอย่างเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นกำลังขับที่จำกัด และใช้ต้นทุนสูงในการทำงาน

เจาะลึกเทคโนโลยีในเครื่องปั่นไฟ Inverter ทำงานอย่างไร?

หากเปิดฝาเครื่องดูภายใน เครื่องกำเนิดไฟฟ้าอินเวอร์เตอร์ (Inverter Generator) คืออุปกรณ์ที่รวมหัวใจสำคัญ 3 ส่วนไว้ในเครื่องเดียวกัน ได้แก่ เครื่องยนต์สันดาปภายใน ไดนาโมปั่นไฟ (Alternator) และชุดแปลงกระแสไฟฟ้า DC-AC แบบอิเล็กทรอนิกส์ โดยกระแสไฟฟ้าดิบที่ไดนาโมผลิตออกมาในขั้นแรกจะถูกแปลงให้เป็นไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ก่อน จากนั้นวงจรอินเวอร์เตอร์จึงแปลงกลับเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) ที่มีความถี่และแรงดันคงที่อีกครั้ง ต่างจากเครื่องปั่นไฟทั่วไปที่จ่ายไฟจากไดนาโมออกสู่โหลดโดยตรง

จุดเด่นของกระบวนการ “แปลงสองต่อ” นี้คือคุณภาพไฟฟ้าที่ได้ ไฟที่ออกจากเครื่องจะเป็นคลื่นไซน์ (Sine Wave) ที่เรียบสม่ำเสมอ มีค่าความเพี้ยนฮาร์มอนิกรวม (THD) ต่ำกว่า 3% ซึ่งจัดว่าเป็น “ไฟสะอาด” ใกล้เคียงไฟบ้าน จึงปลอดภัยกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ไวต่อคุณภาพไฟ เช่น คอมพิวเตอร์ โน้ตบุ๊ก กล้องถ่ายภาพ หรือเครื่องมือวัดต่าง ๆ การแปลงกระแสไฟฟ้า DC-AC นี้ควบคุมด้วยชุดไมโครโปรเซสเซอร์แบบ SMPS solid-state โดยวงจรอิเล็กทรอนิกส์จะทำงานในโหมด PWM (Pulse Width Modulation) และเหตุผลที่ชุดกำเนิดไฟนิยมออกแบบเป็นระบบหลายเฟสก่อนนำมาแปลง ก็เพราะให้ค่า Ripple Factor ต่ำกว่าระบบเฟสเดียวมาก ทำให้ไฟฟ้าที่ได้นิ่งและเสถียรยิ่งขึ้น

ทำไมเครื่องปั่นไฟ Inverter จึงประหยัดน้ำมันและเงียบกว่า?

ความลับอยู่ที่ “รอบเครื่องยนต์” ในเครื่องปั่นไฟแบบธรรมดา ความถี่ของแรงดันไฟฟ้าซึ่งเกิดจากการหมุนของสนามแม่เหล็กสัมพันธ์โดยตรงกับรอบการหมุนของเครื่องยนต์ ดังนั้นเครื่องปั่นไฟทั่วไปที่ต้องจ่ายไฟ 50 Hz แบบบ้านเรา จึงต้องเดินเครื่องคงที่ตลอดเวลาที่ประมาณ 3,000 รอบต่อนาที (RPM) สำหรับไดนาโมแบบ 2 โพล หรือ 1,500 RPM สำหรับแบบ 4 โพล จะลดรอบลงไม่ได้เพราะความถี่ไฟจะเพี้ยนทันที ผลคือแม้ยังไม่ได้จ่ายโหลดเลย อัตราการกินน้ำมันก็ยังสูงถึงราวครึ่งหนึ่งของตอนมีโหลดเต็ม

ในทางกลับกัน เครื่องปั่นไฟอินเวอร์เตอร์ไม่ต้องผูกรอบเครื่องยนต์ไว้กับความถี่ไฟ เพราะอย่างไรวงจรอิเล็กทรอนิกส์ก็จะปรับแรงดันและความถี่ให้ถูกต้องอยู่แล้ว เครื่องยนต์จึงสามารถเดินรอบต่ำเมื่อใช้ไฟน้อย และเร่งรอบขึ้นอัตโนมัติเมื่อความต้องการใช้ไฟเพิ่มขึ้น ผลลัพธ์ที่ตามมาคือประหยัดเชื้อเพลิงกว่าอย่างชัดเจนและเสียงเงียบกว่ามาก ตัวอย่างที่เห็นได้จริงคือเครื่องปั่นไฟ Honda เบนซินตระกูล EU อย่างรุ่น EU20iS และ EU30iS ที่ขึ้นชื่อเรื่องความเงียบจนสามารถวางใช้งานใกล้เต็นท์หรือหน้าร้านได้สบาย ๆ

ข้อได้เปรียบอีกอย่างของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบอินเวอร์เตอร์คือ สามารถนำมาต่อพ่วงกัน (Synchronization) เพื่อเพิ่มกำลังไฟให้สูงขึ้นได้ แต่มีข้อควรรู้ว่าจะจับสองเครื่องมาเสียบต่อกันเฉย ๆ ไม่ได้ จำเป็นต้องใช้ชุดต่อขนาน (Parallel Adapter) ที่ออกแบบมาโดยเฉพาะ เพื่อให้ทั้งสองเครื่องทำงานซิงโครไนซ์กันอย่างปลอดภัย ทั้งนี้เครื่องอินเวอร์เตอร์ในตลาดส่วนใหญ่ยังมีกำลังวัตต์ไม่สูงนัก จึงเหมาะกับการใช้งานพกพา เช่น ตั้งแคมป์ ออกบูธขายของ ถ่ายทำงานนอกสถานที่ มากกว่าการจ่ายไฟทั้งบ้านหรือโรงงาน

เครื่องปั่นไฟ Generator คืออะไร? 

เครื่องกำเนิดไฟฟ้า Generator เป็นอุปกรณ์ที่แปลงพลังงานกลเป็นพลังงานไฟฟ้า โดยใช้เครื่องยนต์เพื่อหมุนโรเตอร์ภายในสนามแม่เหล็กเป็นกลไกในการทำงาน เครื่องกำเนิดไฟฟ้า Generator  มีหลายประเภท ได้แก่ ดีเซล น้ำมันเบนซิน โพรเพน และก๊าซธรรมชาติ ด้วยข้อดีหลากหลายประการทำให้ Generator ได้รับความนิยม ไม่ว่าจะเป็น ศักยภาพในการผลิตพลังงานไฟฟ้าได้เป็นจำนวนมาก แต่ก็มีข้อจำกัด เช่น ใช้เชื้อเพลิงสูง ก่อให้เกิดเสียงดังรบกวน และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

เปรียบเทียบความแตกต่าง

ถึงแม้เครื่องปั่นไฟ Inverter กับ Generator จะมีจุดประสงค์เหมือนกันคือ เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้ามาใช้งาน แต่โดยรวมแล้วก็มีความแตกต่างอยู่หลายข้อเช่นกัน ซึ่งผู้ประกอบการหรือผู้ที่กำลังวางแผนซื้อเครื่องกำเนิดไฟฟ้าควรต้องทำความเข้าใจ เพื่อให้ได้อุปกรณ์ที่ตอบโจทย์ได้ตรงกับการใช้งานที่สุด

• เริ่มจากความแตกต่างที่ใหญ่ที่สุดคือ แหล่งกำเนิดพลังงาน โดยเครื่องปั่นไฟ Inverter จะแปลงไฟฟ้ากระแสตรง (DC) เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) โดยทั่วไปจะใช้ในระบบพลังงานหมุนเวียน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ หรือพลังงานลม ในขณะที่ Generator แปลงพลังงานกลเป็นพลังงานไฟฟ้า โดยปกติจะอาศัยแหล่งเชื้อเพลิง เช่น น้ำมันเบนซิน ดีเซล หรือก๊าซธรรมชาติในการขับเคลื่อนเครื่องยนต์

 

•  โดยทั่วไปแล้ว Generator จะมีขนาดใหญ่และหนักกว่า Inverster หลายเท่าตัว ทำให้ต้องใช้พื้นที่ในการวางมากขึ้น รวมถึงมักติดตั้งบนล้อเพื่อความคล่องตัวในการเคลื่อนย้าย ในขณะที่ Inverter จะมีขนาดเล็ก น้ำหนักเบา และพกพาได้ง่ายกว่า 

 

• ความแตกต่างที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือ ลักษณะกำลังขับ เครื่องกำเนิดไฟฟ้า Generator ผลิตกำลังไฟฟ้าที่คงที่สม่ำเสมอ ในทางตรงกันข้าม  Inverter มอบกำลังขับที่น้อยกว่า แต่ก็มีกำลังไฟฟ้าที่แปรเปลี่ยนได้ยืดหยุ่นมากกว่า โดยสามารถปรับความถี่และแรงดันไฟฟ้าให้ตรงกับความต้องการของอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อได้

 

• Generator มักจะมีเสียงดังกว่าเนื่องจากเครื่องยนต์สันดาปภายใน ในขณะที่เครื่องปั่นไฟ Inverter ได้รับการออกแบบให้ทำงานเงียบ จีงเหมาะสำหรับสภาพแวดล้อมที่ต้องการความสงบ

 

• ในแง่ประสิทธิภาพ Inverter มีเหนือกว่า เนื่องจากถูกออกแบบมาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการแปลงพลังงานให้สูงสุด ลดการสูญเสียพลังงานระหว่างกระบวนการแปลงให้น้อยที่สุด ในทางกลับกัน Generator อาจสูญเสียพลังงานระหว่างการแปลงจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น แรงเสียดทาน การกระจายความร้อน และการปล่อยไอเสีย

 

• ปิดท้ายด้วยความแตกต่างแง่ราคา ที่โดยทั่วไปแล้ว Generator จะมีราคาย่อมเยา กว่า แต่มีค่าใช้จ่ายด้านเชื้อเพลิงและการบำรุงรักษาที่มากกว่า ขณะที่เครื่องปั่นไฟ Inverter แม้ในตอนแรกจะแพงกว่า แต่ก็มีอายุการใช้งานที่ยาวนานและต้นทุนการดูแลบำรุงที่ต่ำกว่า

 

เลือกอย่างไรให้ตอบโจทย์การใช้งาน

เมื่อต้องตัดสินใจเลือกระหว่าง Inverter กับ Generator ว่าเครื่องแบบไหนจะเหมาะสมกับการใช้งานมากกว่า ควรพิจารณาจากปัจจัยหลายข้อ ไม่ว่าจะเป็นความต้องการใช้ไฟฟ้า ที่หากคุณต้องการเอาต์พุตกำลังสูงเพื่อใช้งานในเชิงอุตสาหกรรม อย่างไรเสีย Generator ก็เป็นทางเลือกที่ดีกว่า แต่ถ้าหากคุณกำลังมองหาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าที่สามารถพกพาออกนอกสถานที่ เช่น การตั้งแคมป์ หรือการล่องเรือ Inverter คือคำตอบที่ใช่  เนื่องจากมีขนาดเล็ก พกพาได้ง่าย อีกทั้งยังก่อให้เกิดเสียงรบกวนน้อยกว่า

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เครื่องปั่นไฟ Inverter ใช้กับคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ได้ไหม?

ได้ และถือเป็นจุดแข็งที่สุดของเครื่องประเภทนี้ เพราะไฟที่ออกมาเป็นคลื่นไซน์เรียบ ค่าความเพี้ยน THD ต่ำกว่า 3% ใกล้เคียงไฟบ้าน จึงปลอดภัยกับโน้ตบุ๊ก คอมพิวเตอร์ กล้อง และอุปกรณ์ที่ไวต่อคุณภาพไฟ

ทำไมเครื่องปั่นไฟ Inverter ถึงเงียบและประหยัดน้ำมันกว่า?

เพราะเครื่องยนต์ไม่ต้องเดินรอบคงที่ 3,000 RPM ตลอดเวลาเหมือนเครื่องธรรมดา วงจรอินเวอร์เตอร์จะปรับความถี่และแรงดันให้ถูกต้องเอง เครื่องยนต์จึงเดินรอบต่ำเมื่อโหลดน้อยและเร่งรอบเฉพาะเมื่อใช้ไฟมาก ทำให้กินน้ำมันน้อยลงและเสียงเบาลง

เครื่องปั่นไฟ Inverter ต่อพ่วงเพิ่มกำลังไฟได้หรือไม่?

หลายรุ่นทำได้ โดยนำ 2 เครื่องมาทำงานขนานกันเพื่อเพิ่มกำลังไฟ แต่ต้องใช้ชุดต่อขนาน (Parallel Adapter) ของผู้ผลิตโดยเฉพาะ ห้ามนำมาเสียบต่อกันเองเด็ดขาด

งานแบบไหนควรเลือก Generator มากกว่า Inverter?

งานที่ต้องการกำลังไฟสูงและจ่ายไฟต่อเนื่องนาน เช่น ไฟสำรองโรงงาน อาคาร ไซต์ก่อสร้าง หรือฟาร์ม ควรเลือกเครื่องปั่นไฟดีเซลอย่างเครื่องปั่นไฟ Cummins ที่มีขนาดให้เลือกตั้งแต่ 30-2,500kVA ส่วน Inverter เหมาะกับงานพกพาและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

จะรู้ได้อย่างไรว่าต้องใช้เครื่องปั่นไฟขนาดกี่วัตต์?

ให้รวมกำลังวัตต์ของอุปกรณ์ทุกชิ้นที่จะใช้พร้อมกัน แล้วเผื่อกระแสสตาร์ทของมอเตอร์และแอร์อีกราว 20-30% อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในบทความวิธีเลือกขนาดเครื่องปั่นไฟ หรือโทรปรึกษาทีมงานฟรีที่ 097-146-3594

มองหาเครื่องปั่นไฟคุณภาพสูง ต้องที่ S.E.A. Power Gent

สำหรับผู้ประกอบการหรือเจ้าของธุรกิจที่กำลังมองหาเครื่องปั่นไฟอุตสาหกรรมคุณภาพสูง แข็งแรงทนทาน มาตรฐานระดับโลก และได้รับความไว้วางใจจากทั่วประเทศ สามารถสั่งซื้อได้ง่าย ๆ กับ S.E.A. Power Gent จำหน่ายเครื่องปั่นไฟรายใหญ่ที่มีความน่าเชื่อถือ มีเครื่องปั่นไฟหลากหลายแบรนด์ให้เลือกมากมาย เรามีทีมผู้เชี่ยวชาญ มากประสบการณ์เกี่ยวกับเครื่องปั่นไฟ ยินดีให้คำปรึกษาในทุกขั้นตอนตั้งแต่ต้นจนจบการติดตั้งเครื่องปั่นไฟ สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมโทร. 097-146-3594 หรืออีเมล puvakorn@seapowergent.com

 ข้อมูลอ้างอิง 

1. Generator vs Inverter: What’s the Main Difference. สืบค้นเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2566 จาก https://www.linquip.com/blog/generator-vs-inverter/
2. Inverter vs Generator – What is the Big Difference?. สืบค้นเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2566 จาก https://www.elephantenergy.org/inverter-vs-generator/
3. Difference between Generator and Inverter. สืบค้นเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2566 จาก  https://www.tutorialspoint.com/difference-between-generator-and-inverter#:~:text=A%20generator%20is%20an%20electrical,into%20alternating%20current%20(AC).